“Het kwam uit het niets.”

Een paar weken geleden was ik te gast in een van onze partnergroepen: een groep voor mensen die een relatie hebben (gehad) met iemand die worstelt met seksverslaving, liefdesverslaving of aandachtsverslaving (SLA). De partners vroegen of een van de counselors van de mannengroepen eens kon aansluiten om vragen te beantwoorden over seks- liefde en aandachtsverslaving. ‘Welkom in het hol van de leeuw,’ zei een van de vijf vrouwen lachend, toen ik ging zitten. 

Verslaving wordt ook wel de ziekte van vermijding genoemd. Veel mannen bij ons in de seks-, liefde- en aandachtsverslaving (SLA) groepen hebben jarenlang niet eens door dat ze aan het vermijden zijn; het voelt voor hen alsof ze gewoon “sterk”, “nuchter” of “in controle” zijn. Ze houden zich groot, vullen hun dagen met werk en drukte, verdwijnen in porno of seks, of praten zichzelf weg uit wat ze voelen. Maar onder die houdingen zit vaak een oud patroon van vermijden. En soms verschijnt dat vermijdingspatroon zelfs in een subtiel, spiritueel jasje…

Ik was te gast in de podcast van relatietherapeut Lisette Wevers om te praten over de overeenkomsten en verschillen tussen seksverslaving en vreemdgaan. En waarom het zo belangrijk is om te begrijpen wanneer er sprake is van verslaving. Na de opname wilde ik het helder en rustig opschrijven omdat het niet altijd eenvoudig is om de verschillen te zien. Niet voor partners, niet voor mensen die worstelen, en ook niet altijd voor professionals. 

"Is het door het kijken van porno dat ik me slechter over mezelf voel, of kijk ik porno omdat ik een negatief zelfbeeld heb?" Deze vraag stelde iemand een paar weken geleden in een van de groepen. "Is dat niet een kip of ei-vraag?" reageerde iemand anders. "Ik merk dat ik porno kijk als ik me rot voel. Maar daarna voel ik me nog rotter", zei weer iemand anders. "Dus voor mij is het geen kip of ei, het is meer een rondje waar ik in blijf hangen.”

Zoals ieder zichzelf respecterend persoon die gevoelig is voor bevestiging, tikte ik laatst mijn eigen naam weer eens in op Google. Het was járen geleden (echt waar!). Onverwachts kwam ik een pagina tegen op TheaterEncyclopedie.nl waar bijna alle voorstellingen die ik ooit gespeeld, geschreven of geregisseerd heb, stonden. De pagina slingerde me in een keer terug in de tijd.  Projecten waarin ik gespeeld had, producties die ik geregisseerd had — zelfs voorstellingen van de Theaterschool, allemaal samen vormden ze een digitaal monumentje voor mijn jaren op het podium.  Ik vind het mooi dat de jaren op het podium en als docent me nu helpen in mijn werk als hypnotherapeut met mensen die worstelen met podiumangst. 

“Mijn man kijkt porno, hij is verslaafd en heeft hulp nodig!” Dat schreef ze, met daaronder zijn contactgegevens en het dwingende verzoek om contact op te nemen. Veel partners van mensen met een verslaving ervaren het gedrag als egoïstisch: “Hij doet waar hij zin in heeft, zonder rekening te houden met mij.” Maar wat als dit gedrag niet voortkomt uit egoïsme, of een gebrek aan liefde, maar uit iets veel diepers? Dit blog gaat over wat er écht onder dat gedrag schuilt – en hoe je samen kunt leren kijken naar de dynamiek erachter.

Het ontdekken dat je partner seksverslaafd is, voelt alsof de grond onder je voeten wegzakt. Je dacht samen een leven te delen, maar ineens blijkt er een wereld te zijn waar jij niks van wist en waarin jij geen rol speelde. In dit blog lees je wat seksverslaving in een relatie teweegbrengt, hoe betrayal trauma zich kan uiten, en wat kan helpen als je partner seksverslaafd is.

 Heeft de manier waarop je als kind gehecht bent invloed op je gevoeligheid voor verslaving? Absoluut. Hoe onveiliger de hechting, hoe groter de kans op verslaving. Elke verslaving laat iets zien van een gemis in verbinding, van scheuren en breuken in de basisveiligheid waar je als kind op bouwde. Maar betekent dat dan dat het de schuld is van je ouders? Nee. Onze ouders houden (meestal) onvoorstelbaar veel van ons en doen wat ze kunnen. Maar de hoeveelheid liefde zegt lang niet alles over de veiligheid van de hechting. Hoe zit dat precies?  En waarom is het zo belangrijk om dat te begrijpen — zeker als je worstelt met verslaving,  of dwangmatig gedrag?

Dit blog is een eerbetoon aan de mannen in onze groepen. Woensdagavond, onderweg naar huis na vier intense sessies, klonk het nummer Grow As We Go van Ben Platt door de auto. If change is what you need, you can change right next to me, klinkt door de speakers terwijl ik over de snelweg rijd. De tekst raakte me - het is alsof dit nummer precies verwoordt wat ik wekelijks zie gebeuren in de groepen.

Voor het eerst uitspreken dat ik verslaafd was – vertellen dat ik verslaafd was en vastgelopen in dwangmatig seksueel gedrag en daar ook nog drugs bij gebruike. Uitspreken dat ik jarenlang een geheim leven had gehad, diep weggestopt in de donkerste schaduwen van mijn bestaan. Het vertellen tegen vrienden en familie, nu zo'n negen jaar geleden, voelde als een krachttoer; ik werd me bewust van hoeveel ik me schaamde voor wie ik was. Hoe wankel de grond onder me was en hoe weinig ik terug kon vallen op mezelf. De angst dat zij zouden zien wie ik ‘echt’ was: ‘onvoldoende’, ‘slecht’, ‘vies’, ‘beschadigd’. Zeker in het begin van mijn herstel was schaamte er altijd, als een schaduw achtervolgde hij me overal waar ik ging.  

Since I have quite a few non-Dutch speakers visiting my site, I’ve decided to offer some of my blogs in English as well. This first blog is actually the most-read post on my site, exploring the complex relationship between porn and addiction—an issue that transcends cultural and linguistic boundaries. By providing this content in English, I hope to reach and inform a wider audience on this important topic.