De rol van wilskracht bij verslavingen

Gepubliceerd op 23 januari 2022 om 17:58

'Het is gewoon een gebrek aan wilskracht, dat is mijn probleem!' Zijn stem klonk gefrustreerd en wanhopig tegelijkertijd. Oscar, 31 jaar en verslaafd aan blowen en gamen. Toen hij 14 was begon hij met gamen en blowen en nu beheerst het al jaren zijn leven. Zijn relatie lijdt eronder en zijn vriendin die vijf maanden zwanger is, heeft hem een ultimatum gesteld. 

 

Ik hoor het regelmatig dat de verslaving 'verslagen' kan worden als iemand maar wat meer ruggengraat zou hebben en zou doorzetten. Ook ik zelf dacht dat het een gebrek aan doorzettingsvermogen was tijdens mijn actieve verslaving. De keren dat ik tegen mezelf heb gezegd 'en nu stop ik echt!' zijn ontelbaar. En iedere keer hield ik het een tijdje vol, maar nooit echt lang. 


White knuckeling 

In verslavingszorg wordt stoppen op wilskracht ook wel white knuckeling genoemd. Die 'witte knokkels' krijg je bijvoorbeeld ook als je in een achtbaan zit en je je heel stevig vasthoudt aan de leuning van het karretje terwijl je het ratelende geluid hoort om je helemaal naar boven te brengen. Op zo'n moment voelen we opwinding en angst en dat zijn precies de gevoelens die iemand heeft die probeert te stoppen op wilskracht. Diegene houdt zich als het ware vast aan de leuning tot de rit van verslaving over is. Alleen duurt dat ritje heel veel langer dan die van een achtbaan. 

Stoppen op wilskracht alleen is niet vol te houden, je bent dus niet zwak, dom of slap als dat niet lukt. Waarom dat niet lukt? Omdat je constant keihard aan het werken om het maar vol te houden, wat zorgt voor spanning. Je wordt prikkelbaar en onaardiger voor anderen én jezelf. En als je alleen maar hard aan het werken bent wordt het leven er niet leuker op, je voelt dus ook niet de positieve effecten ervan. Maar er is meer aan de hand waarom op wilskracht stoppen niet lukt. Dat gaat over de onderliggende redenen waarom we verslaafd zijn geraakt. Er is dus een verschil tussen stoppen met iets, of in herstel gaan. 

 

In herstel gaan (recovery)

Als iemand in herstel gaat, heeft diegene besloten om iets aan de verslaving te gaan doen en hier serieus naar te kijken.  Want herstel gaat NOOIT alleen over iets wel of niet doen, over wel of niet drinken, over wel of niet snuiven, over wel of niet porno kijken. We zullen verder moeten kijken dan alleen maar het gedrag.  In herstel is het belangrijk dat je leert omgaan met de emotionele bagage die verslaving met zich meebrengt. Zonder die bagage aan te pakken, werk je niet aan de basis van de verslaving. Dan kan je wel stoppen met gebruik, maar je bent dus niet in herstel. Ook zal iemand zal zich opnieuw moeten leren verbinden met zijn emoties en gevoelens en op een andere manier hiermee leren omgaan door bijvoorbeeld erover te praten. Daarnaast is het belangrijk dat iemand kijkt naar de achterliggende oorzaken en motieven van de verslaving.  

 

Verslaving is een verkeerd woord

Waarom is het zo belangrijk om te kijken naar de onderliggende oorzaken en motieven van de verslaving? Omdat een verslaving een reactie is op onderliggend pijn en lijden. Keith Richards, de gitarist van de Rolling Stones, iemand die zo ongelofelijk veel drugs heeft gebruikt dat het een wonder mag heten dat hij nog leeft, schrijft in zijn biografie: ‘De heroïne was allemaal een zoektocht naar vergeten’. 

 

Volgens Dr. Daniel Sumrok, moet onze kijk op verslaving worden herzien. Sumrok is niet zomaar iemand, hij is verslavingsarts en directeur van het Center for Addiction Sciences aan de universiteit van Tennessee. Hij ziet verslaving als een coping mechanisme, een manier om om te gaan met pijnlijke jeugdervaringen en noemt dit: Ritualized compulsive comfort-searching, dus geritualiseerd, dwangmatig zoeken naar comfort. ‘Het is een normale reactie op de tegenslag in de kindertijd, net zoals bloeden een normale reactie is als je gestoken wordt’.

 

De persoon met de verslaving wil iets vergeten, iets niet voelen, pijn verzachten, zijn hoofd even stilzetten. Met andere woorden: wat krijgt iemand uit de verslaving wat hij zelf niet heeft. Dat is verlichting van pijn, een gevoel van rust, van bevestiging, van controle,  kalmte. Het is kort en niet duurzaam, maar dit is wat ze er vaak uit krijgen. En het schrijnende is dat het bijna werkt. En het is heel moeilijk om te stoppen met iets wat bijna werkt.  

 

Waar hem of hij staat mag je ook zij of hen lezen. Onze voornaamwoorden lopen helaas nog achter bij onze emancipatie. 

 

‘De heroïne was allemaal een zoektocht naar vergeten’


«   »

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.