Hypnotherapie en Angst

 

Angst komt heel veel voor, maar liefst één op de vijf Nederlanders heeft, bewust of onbewust, last van een angststoornis of fobie.  Angst is een onmisbare emotie die je helpt te reageren op gevaar. Het lichaam raakt in opperste staat van paraatheid: het hart sneller gaat kloppen, de ademhaling versnelt, de bloeddruk gaat omhoog gaat en de spieren spannen zich aan. Deze plotselinge en hevige angst duurt vaak niet lang en ervaart iedereen wel eens. Het is een gezonde reactie op dreigend gevaar.

 

Van gezonde naar ongezonde angst

Het probleem ontstaat als er geen acuut gevaar is maar we toch bang worden. Zo word gezonde angst 'ongezond', oftewel een angststoornis. Dat betekent dus dat het angstsysteem versoord is geraakt, omdat het optreedt in situaties die niet gevaarlijk zijn. Zelf heb ik in het een paar jaar vliegangst gehad, nadat ik tijdens een vlucht naar Parijs uit het niets een paniekaanval kreeg. Vanaf toen voelde me dagen voor ik ging vliegen al onrustig en gestresst. Allerlei adviezen kreeg ik: 'dan denk je toch even ergens anders aan', of 'het zal allemaal wel meevallen met het vliegen' of de meestgenoemde 'vliegen is de veiligste manier van reizen hoor!'.

 

Allemaal goedbedoeld, maar die helpen  helemaal niet. Waarom hebben die goedbedoelde adviezen geen zin? Je leest deze pagina waarschijnlijk omdat je last hebt van angst, angst voor sociale situaties, voor het geven van een presentatie, of bindingsangst. Je weet ook ergens wel dat die angst niet in verhouding staat tot de situatie. Maar ondanks dat je dit weet, reageert je systeem met stress en een gevoel van 'niet veilig zijn'.  De reden waarom die adviezen niet werken is omdat angst een onbewuste reactie waar we maar weinig invloed op hebben. 

 

Angst is een onbewuste reactie 

Mensen kunnen voor heel uiteenlopende zaken bang zijn. In de loop van de jaren heb ik gewerkt met mensen met faalangst, angst voor spreken in het openbaar, trilangst, bloosangst, zweetangst, hoogtevrees, vliegangst, rijangst, plasdrang/angst, claustrofobie, straatvrees, bindingsangst, hypochondrie en angst om over te geven (emetofobie).  Iemand die last van een bepaalde angst heeft, hoeft daar niet zijn best voor te doen, dat gaat vanzelf. 

 

De invloed van onze verbeelding

Wist je dat je verbeelding zo krachtig is dat het zelfs invloed heeft op pijn? Als je je vooraf inbeeldt dat iets geen pijn zal doen, kan je daardoor daadwerkelijk minder pijn ervaren. Dat ontdekte gezondheidspsychologe Kaya Peerdeman tijdens haar promotieonderzoek naar het placebo-effect. 

 

 

 


 

 

 

 

Het is niet de situatie dat ons bang maakt, maar onze verwachting over die situatie.  Dat bleek uit het onderzoek naar pijn en dat geldt ook voor angst. Angst gaat altijd over een situatie in de toekomst, dus we stellen ons voor hoe het liefste niet willen dat het zal gaan. We zien het vliegtuig in gedachten al neerstorten, we zien onszelf al een paniekaanval krijgen als we in de trein zitten, of hoe het misgaat als we beginnen met die presentatie. Die verwachting zorgt ervoor dat ons lichaam reageert alsof het echt in gevaar is, omdat er voor ons brein helemaal geen verschil is tussen verbeelding en echt. Dat kan je testen door je ogen te sluiten en te denken aan hoe je een hap van een sappige citroen neemt. 

 

 

Hoe word je vrij van angst?

Toen ik 14 was werkte ik als krantenjongen. Iedere ochtend werd ik bij een bepaald huis 'opgewacht' door een enorme bouvier die keihard blaffend tegen de voordeur op stond te springen. Het is twee keer gebeurd dat die hond los was gebroken. Ik ben nooit gebeten, maar dat kwam vooral omdat ik heel hard kon fietsen. Dat was voldoende om bang te worden voor honden. In het begin waren het alleen grote honden waar ik bang voor werd, maar na verloop van tijd werd ik ook bang voor kleinere honden. 

Angst is aangeleerd. Zoals mijn paniekaanval in het vliegtuig en de bouvier die me wilde verslinden. Als je ooit een keer een paniekaanval hebt gehad in de trein, dan kan je een angst ontwikkelen voor reizen met de trein. Als je ooit een keer een black-out hebt gehad tijdens een presentatie, kan je een een angst ontwikkelen hiervoor. Ooit hebben we ons onveilig gevoeld in een bepaalde situatie en vervolgens zijn we bang dat we dat weer gaan voelen in die bepaalde situatie.  Je brein probeert je als het ware te beschermen om opnieuw in zo'n angstige situatie terecht te komen. Het werken met deze pijnlijke ervaringen is een belangrijk onderdeel van de behandeling. 

 

Hypnotherapie en EMDR 

Angst is een onbewuste reactie. Daarom ligt de oplossing van het probleem ook in het onbewuste. Hypnotherapie stelt je in staat om contact te maken met je onbewuste. Het gaat er in de behandeling van angst dus om dat we eerst eerdere ervaringen behandelen en desensitiseren, dat betekent zoveel dat je brein de angstige ervaring goed leert te verwerken. Vervolgens kijken we naar angst in je huidige leven. De behandeling bestaat uit een combinatie van EMDR en hypnotherapie.