Hypnotherapie en Angst
Angst is een normale en gezonde reactie. Het helpt ons alert te zijn wanneer er gevaar dreigt. Maar soms blijft het alarmsysteem actief, ook wanneer er geen werkelijk gevaar meer is. Dan kan angst je leven steeds verder gaan beperken. Misschien vermijd je bepaalde situaties, voel je je voortdurend gespannen of krijg je paniekaanvallen zonder duidelijke aanleiding. Je weet vaak dat je veilig bent, maar toch reageert je lichaam alsof er iets mis is. In mijn praktijk in Amsterdam begeleid ik mensen met verschillende vormen van angst, zoals paniekklachten, sociale angst, vliegangst, gezondheidsangst, podiumangst en andere terugkerende angstpatronen. Daarbij gebruik ik hypnotherapie als onderdeel van een bredere behandeling, samen met onder andere EMDR, Internal Family Systems (IFS) en ervaringsgerichte oefeningen.
Angst voelt vaak alsof er nú iets mis is. Je hart gaat sneller kloppen, je ademhaling verandert en je lichaam maakt zich klaar om te vechten, te vluchten of te bevriezen. Dat gebeurt meestal automatisch, nog voordat je er bewust over hebt nagedacht. Juist daarom helpt het niet altijd om jezelf gerust te stellen, want je verstand kan weten dat je veilig bent, maar je lichaam vertelt je iets heel anders. In de behandeling werken we daarom niet alleen met gedachten, maar juist met de manier waarop je zenuwstelsel heeft geleerd om op bepaalde situaties of mensen te reageren.
Een cliënt met emetofobie vertelde dat ze al gespannen werd zodra iemand zei: “Ik voel me niet lekker.” Ze wist dat de kans klein was dat iemand daadwerkelijk moest overgeven, maar haar lichaam reageerde direct met paniek en de behoefte om weg te gaan. Tijdens de behandeling werkten we niet alleen met de herinneringen waarin deze angst was ontstaan, maar ook met exposure, imaginatie en hypnotherapie. Stap voor stap leerde haar zenuwstelsel dat ze niet meer hoefde te vluchten. Niet omdat de angst werd weggedacht, maar omdat haar lichaam nieuwe ervaringen opdeed.
Hoe werkt hypnotherapie bij angst?
Je kunt het vergelijken met een ruiter en een paard. De ruiter weet waar hij naartoe wil, maar als het paard schrikt, helpt logica alleen meestal niet. Je kunt harder aan de teugels trekken of boos worden op het paard, maar daardoor raakt het vaak juist nóg onrustiger. In therapie gaat het daarom niet alleen over het kalmeren van het paard. Het gaat ook over de relatie tussen de ruiter en het paard. Veel mensen raken namelijk niet alleen bang, maar worden ook boos op hun angst, schamen zich ervoor of proberen haar koste wat kost weg te krijgen. Juist die voortdurende strijd kost vaak enorm veel energie.
Soms verandert de angst. Soms verandert de relatie met de angst.
Beide kunnen een belangrijke stap zijn in herstel.
Welke route we vervolgens kiezen, verschilt per persoon
Welke route we kiezen, verschilt per persoon. We werken altijd in een tempo dat je zenuwstelsel aankan. Soms is het helpend om de angst voorzichtig op te zoeken, zodat je lichaam stap voor stap nieuwe ervaringen kan opdoen. Dat kan bijvoorbeeld met hypnotherapie, EMDR of exposure. Op andere momenten onderzoeken we juist wat de angst probeert te beschermen of waarom je zo hard bent geworden voor jezelf zodra de angst zich aandient. In mijn ervaring ontstaat verandering niet doordat je jezelf overtuigt dat je niet bang hoeft te zijn.
Verandering ontstaat wanneer je zenuwstelsel ervaart dat er meer mogelijkheden zijn dan alleen vechten, vluchten of bevriezen. Soms betekent dat leren blijven in een spannende situatie. Soms betekent het dat een oud, angstig deel eindelijk niet meer alleen hoeft te zijn. En soms ontdek je dat je niet langer hoeft te vechten tegen wat je voelt. Daarin is hypnotherapie voor mij geen doel op zich, maar één van de manieren waarop je zenuwstelsel nieuwe ervaringen kan opdoen. Niet door angst simpelweg weg te nemen, maar door ruimte te maken voor meer rust, keuzevrijheid en vertrouwen.
Een bijzondere vorm van angst waar ik vaak mee werk is podiumangst.
In dit blog lees je meer over hoe podiumangst ontstaat en hoe hypnotherapie daarbij kan helpen.