Geloof niet alles wat je denkt

Als therapeut aangesloten bij een beroepsvereniging ben ik verplicht om ieder jaar bijscholing te volgen. Nog niet zolang geleden heb ik daarom de opleiding Acceptance and Commitment Therapy gevolgd. Dit is een relatief nieuwe vorm van gedragstherapie en ik ben heel enthousiast. 
 

En dat is best gek, zeker als je het vergelijkt met toen ik voor het eerst hoorde over ACT (je spreek uit als één woord), een aantal jaar geleden tijdens een intervisie bijeenkomst. Ik hoor mezelf nog zeggen tegen een collega-therapeut: "Accepteren?! Daar komt een client toch niet voor!" Het hele idee van accepteren begreep ik echt niet, als de client het zou kunnen accpteren, dan gaat die niet naar een therapeut, toch? En dat is ook hoe we het geleerd krijgen, als we een probleem hebben dan lossen we dat op.

Accepteren of Veranderen?

Daarbij ben ik opgeleid in NLP en NLP gaat er vanuit dat je alles zo ongeveer kan veranderenen; als dat niet linksom gaat dan maar rechtsom. Ik ben een groot fan van NLP, maar het is niet de oplossing voor alles. Daarbij heb ik in de loop van de jaren heel wat clienten gehad die zelf een NLP opleiding hadden gevolgd en er toch niet uitkwamen met het oplossen van hun problemen. Dus voelden ze zichzelf ook nog eens een dom omdat ze zelfs met NLP er niet uitkwamen, terwilj de NLP-trainer had gezegd dat NLP echt werkt!
 

Wat doe je met een irritatante gedachte?

Nog even terug naar het idee van accepteren in plaats van veranderen. Want we leren allemaal dat als we een probleem hebben dat we dat dan oplossen. Fietsband lek? Band plakken! Honger? Naar de winkel en eten! Te laat van huis vertrokken? Haasten! Troep op de vloer? Stofzuigen! En dat werkt natuurlijk ook vaak prima. Alleen passen we deze strategie ook toe op onze gedachten en emoties, en dat werkt meestal niet. Ik kan een irritante gedachte wel willen opruimen, maar er bestaat niet zoiets als een stofzuiger voor gedachten. Die gedachten laat zich niet wegsturen, tenminste niet voor lang. ACT gaat er vanuit dat je je gedachten niet kan veranderen, maar dat je wel je houding ten opzichte van je gedachten kan veranderen.

 

Boeddhistische psychologie

ACT is een vorm van gedragstherapie en is evidence based, maar het vindt zijn wortels in de Boeddhistische psychologie. Dus je kan je gedachten niet veranderen, maar wel je houding ten opzichte van die gedachte. Vechten tegen een gedachte werkt meestal averechts en zorgt voor frustratie. "Wat stom dat ik die gedachte heb en ook heel stom dat ik hem niet eens wegkrijg. Er is vast veel mis met mij, ik ben een hopeloos geval". Misschien is de grootste denkfout die we maken als mensen wel dat we onze gedachten geloven en voor waar aannemen. Laten we eens kijken of dit wel klopt.

Toen ik een jaar of 25 was werkte ik bij Toneelgroep Amsterdam en ik stond op een ochtend te kletsen met een van de actrices. Ze was hoogzwanger en had een enorme buik. En terwijl we stonden te praten kwam ineens de gedachte in mij op 'Wat als je eens heel hard in die buik zou trappen?' Ik schrok enorm van die gedachte dat ik plotseling wegliep en zei dat ik naar de wc moest. De vrouw bleef een beetje verbaasd achter. Hoe kon ik nou zoiets gruwelijks denken, dacht ik. Er moest toch wel echts iets mis met mij zijn! Maar een vriend van mij zei een tijd daarna, "maar wilde je dat dan ook echt doen?" "Nee, natuurlijk niet". "Maar dan is er toch ook niks mis met je? Als je dat nou een goed idee vond, dan was er inderdaad iets goed mis met je, maar deze gedachte kwam gewoon op". 


Geloof niet alles wat je denkt

En dat is precies wat er heel veel gebeurt: gedachten komen gewoon op, vaak zonder dat ik daar invloed op lijk te hebben. Dat merk je vooral als je even wil ontspannen en je ogen dicht doet. Toen ik voor het eerst ging mediteren, dacht ik dat ik niet helemaal gezond was; wat een hoop onzin ging (en gaat) er rond in dat hoofd van mij! En het was nou niet dat ik dat allemaal zelf bewust wilde denken, het gebeurde gewoon. Zoals mijn maag maagslappen produceert, zo produceert mijn brein blijkbaar gedachten. En toch voel me er vaak verantwoordelijk voor, voor die onzin. Dat is die denkfout. Er zijn oefeningen in ACT die ervoor zorgen dat je je gedachten niet zozeer hoeft te geloven.

 

Carl Rogers

Het idee van acceptatie is niet nieuw in de psychologie. Een van de meest invloedruike psychologen van de 20e eeuw, Carl Rogers zei: The curious paradox is that when I accept myself just as I am, then I can change.”  Dus als je in staat bent om te accpeteren wat er is, dan ben je klaar om te veranderen. De afgelopen jaren ben ik zelf ook aan de slag gegaan met (hoognodig) zelfonderzoek en begon meer en meer te ervaren wat de kracht en waarde van acceptatie is, Ik heb de afgelopen jaren dus leren accepteren dat acceptatie van grote waarde kan zijn.

Het doel van ACT is psychologische flexibilietit. Dus dat je in staat bent om om te gaan met alles wat in het leven gebeurt. Je zou het met alle social media bijna vergeten, maar voor veel mensen is het leven niet altijd makkelijk, sterker nog, het is best een gedoe. Mensen hebben last van angsten, zelfondermijningn, verslavingen, depressie of teveel stress. Kern van ACT is de filosofie dat zinvolle actie het leven verrijkt en dat het vechten tegen onvermijdelijke zaken uiteindelijk ten koste gaat van een waardevol leven.


 

 

 

 

 

Nieuwsarchief

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws op hypnotherapie gebied.

Vul uw e-mailadres in