Artikelen

De kracht van ontspanning - Psychoneuro-immunologie

Verstuurd op 16 april 2012

Mocht u onverhoopt de nieuwsbrief niet in de juiste opmaak ontvangen of kunnen lezen, klik hier voor de online versie.
Bijna iedereen kent het placebo-effect. Dit is het positieve effect dat optreedt nadat een proefpersoon een placebo (nep medicijn) neemt. De uitleg hiervan is dat de proefpersoon een effect voelt, omdat hij gelooft dat het medicijn werkt.
Het placebo-effect wordt ook wel het zelfhelend vermogen van het lichaam genoemd en is als zodanig een onderdeel van de psychoneuro-immunologie.


Scheiding lichaam en geest

PNI is de wetenschap die onderzoekt wat de invloed van gedachten en gevoelens zijn op onze gezondheid. Het lichaam en de geest zijn in de westerse wetenschap twee verschillende dingen. Dit is niet altijd zo geweest, bij de oude grieken heerste de opvatting dat er een eenheid was tussen de ziel en het lichaam van de mens. Dit is ook eeuwenlang het uitgangspunt geweest in de medische wetenschap. Hier kwam verandering in toen in de middeleeuwen de natuurwetenschappen een snelle ontwikkeling doormaakten. Er werd wetenschappelijk aangetoond dat de aarde (en daarmee de mens) niet het middelpunt van het heelal vormde. Dit taste de autoriteit van de kerk aan dus die waren hier niet zo blij mee.

De filosoof Rene Descartes kwam met de oplossing voor dit conflict. Hij bedacht dat er een strikte scheiding was tussen de ziel en het lichaam. Zo werd het lichaam - zonder ziel - het domein van de wetenschap en kon de kerk zich bezighouden met het zielenheil, de geest, de emoties en het bewustzijn. Zie hier de scheiding tussen lichaam en geest.

De invloed van stress

PNI slaat de brug tussen de scheiding van lichaam en geest die Descartes heeft gemaakt. De grondlegger van PNI is Robert Ader (zie afbeelding). Het onderzoekt hoe gedachten en emoties, het zenuwstelsel en het immuunsysteem met elkaar communiceren.

Een sprekend voorbeeld hiervan is het onderzoek van Janet Kiecolt-Glaser van de Staatsuniversiteit van Ohio. Ze stelde vast hoeveel stress een groep testpersonen (36 vrouwen) had. Vervolgens werden bij hen kleine wondjes op de arm gemaakt waarin na vijf en na 24 uur de hoeveelheid repareercellen en cytokines, communicatiemoleculen van het immuunsysteem, werd vastgesteld. Ook mat ze bij de vrouwen de hoeveelheid cortisol, een stresshormoon, in het bloed. Cytokines activeren het immuunsysteem, cortisol remt het juist af.

De vrouwen die meer stress hadden, bleken meer cortisol in het bloed te hebben en minder cytokines. Stress remt dus via het stresshormoon cortisol de communicatiemoleculen van het immuunsysteem, en daarmee de genezing van wonden. “We vonden dit effect bij mensen die niet eens extreem gestrest waren,” zegt Kiecolt-Glaser. “Patiënten die een operatie moeten ondergaan hebben waarschijnlijk veel meer stress, net als mensen met een depressie, en dit heeft grote gevolgen voor hun gezondheid.”

 

De invloed van gedachten op kanker

Een ander voorbeeld komt van twee Schotse artsen. Ze behandelden vrouwen met borstkanker met de standaardbehandeling: chemo, bestraling en het operatief verwijderen van de tumor. Om deze zware tijd beter door te komen gaven de artsen deze vrouwen ontspanningsoefeningen. Tot hun verbazing bleken deze vrouwen gemiddeld langer te leven.

Vervolgens deden de twee een experiment met 96 vrouwen met borstkanker die de standaardbehandeling ondergingen. Aan de helft van de vrouwen vroegen de artsen om iedere dag ontspanning- en visualisatieoefeningen te doen. De visualisatie hield in dat ze zich moesten voorstellen dat hun immuunsysteem de kankercellen aanviel. Drie jaar lang onderzochten ze de activiteit van de afweercellen van alle vrouwen en degene mét visualisatieoefeningen hadden meer afweercellen die hielpen bij de strijd tegen uitzaaiende tumoren.

 

David Servan-Schreiber

In Nederland roepen meditatie, acupunctuur, ademhalingsoefeningen en hypnotherapie nog steeds weerzin op bij veel artsen. Geheel ten onrechte volgens professor klinische psychiatrie David Servan-Schreiber.

Schreiber sprak op uitnodiging op het congres van het KNMG in 2009. Hij zei: "De enige reden dat complementaire geneeskunde niet is geïntegreerd in de reguliere geneeskunde, is niet dat er gebrek is aan wetenschappelijke onderbouwing. Het is de weerstand van artsen ertegen. Voor actuele ziekten biedt de westerse geneeskunde de snelste en meest effectieve behandelingen. Maar voor chronische ziekten, zoals depressies en kanker, zijn ook behandelingen uit de traditionele geneeskunde nodig. Meditatie, acupunctuur en ademhalingsoefeningen stimuleren het natuurlijk vermogen van het lichaam om in balans te komen."

 

Tot zover de nieuwsbrief van deze keer.
Erik Willems



PS: Ik ben uitgenodigd om aanstaande vrijdag 20 april deel te nemen aan een debat over angst, in theater Frascati in Amsterdam. De gasten zijn de jonge politica Jacky Stevens (ex-PVV Jongeren) en filosoof/columnist Khalid Idmalek en hypnotherapeut en theatermaker Erik Willems. Voor meer info: klik hier.

 



Overzicht alle nieuwsbrieven

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws op hypnotherapie gebied.

Vul uw e-mailadres in