Artikelen

Verloren herinneringen terughalen met hypnose

Verstuurd op 13 december 2012

Mocht u onverhoopt de nieuwsbrief niet in de juiste opmaak ontvangen of kunnen lezen, klik hier voor de online versie.
Er is een wijdverspreid idee dat je met hypnose verloren herinneringen terug zou kunnen halen. Zo werd ik een paar maanden geleden gebeld in verband met een misbruikzaak, waarbij het slachtoffer gedrogeerd was en niet meer wist wat er gebeurd was. Zonder een concrete herinnering kon ze geen aangifte doen en dus wilde ze met hypnose deze terughalen.


Bij hypnotherapie wordt veel gebruik gemaakt van regressie; dit is het in beleving teruggaan in de tijd naar een eerder moment. Het is niet vreemd dat een cliënt dan terechtkomt in een herinnering die hij of zij zich niet meer bewust herinnert.

Vorig jaar was er een cliënt die in regressie terugging naar een moment toen ze drie jaar oud was. In de herinnering zag ze hoe haar opa een haarstukje opzette. Na de sessie zei ze dat dit niet klopte en vroeg wat dit zou kunnen betekenen. Ik zei dat ik geen idee had en vervolgens sloten we de sessie af. De volgende sessie vertelde ze opgewonden dat ze van haar moeder had gehoord dat haar opa inderdaad een haarstukje droeg. Hij schaamde zich voor zijn ijdelheid en daarom wist bijna niemand hier van.

Het doel van regressie

is niet om verloren herinneringen terug te halen, maar om oude, niet verwerkte situaties alsnog te verwerken. Ik kom het regelmatig tegen dat cliënten zich opnieuw herinneren na een sessie en toch is hypnose niet geschikt voor het terughalen van herinneringen. Ons geheugen is namelijk helemaal niet zo betrouwbaar.

Het menselijk geheugen

is geen opnameapparaat wat alles letterlijk opneemt en weer afspeelt. Zelfs als we zeker denken te weten dat iets op een bepaalde manier ging, blijkt dat lang niet altijd te kloppen. Dat werd duidelijk in een belangrijk onderzoek van cognitief psychologe Elisabeth Loftus (afbeelding).

In het onderzoek kregen proefpersonen een film te zien waarover ze later vragen kregen. In die vragen werd terloops iets gesuggereerd wat er niet was, bijvoorbeeld: hoe hard reed de auto over de landweg toen hij de schuur passeerde? In het fragment was echter geen schuur te zien. Een week later kregen de proefpersonen weer vragen over de film die ze gezien hebben, waaronder de vraag: was er een schuur te zien in het fragment? Tussen de 25 en 50% blijkt een schuur te hebben gezien! Zelfs als er uitdrukkelijk wordt gevraagd of dit wel klopt blijven ze bij hun antwoord. Ons geheugen kan vrij eenvoudig worden beïnvloed door suggestie.

Freud

is verantwoordelijk voor het idee dat we traumatische herinneringen wegstoppen. Hij dacht dat sommige herinneringen te pijnlijk waren en daarom onderdrukt worden door het onbewuste. Hij dacht dat deze verdrongen herinneringen de oorzaak waren voor veel psychologische problemen en dat deze, door ze terug te halen, 'losgelaten' konden worden.

Toch is het nooit aangetoond dat het brein zoiets zou doen, niet door neuro-wetenschappers en ook niet door psychologen. De vraag is dus of we traumatische herinneringen wel 'wegstoppen'? Het tegenovergestelde is waar, ons brein heeft de neiging om traumatische herinneringen juist heel goed te onthouden.

Hoe kan het dan dat we negatieve dingen toch vergeten? Dat komt omdat we heel veel vergeten, zowel positieve als negatieve ervaringen. Vergeten is niet alleen heel normaal, het is zelfs noodzakelijk voor je geestelijk welbevinden. Stel je voor dat je alles wat je ooit gezien, gehoord, gedaan, geproefd, geroken of gevoeld hebt, zou onthouden, dan zou je gek worden. 

Hypnose is heel geschikt

voor het verwerken van traumatische herinneringen, doordat je teruggaat naar een eerder moment en hier de negatieve emoties van de herinnering los kunt laten. Vaak is het zo dat de cliënt zich na zo'n sessie behoorlijk opgelucht voelt en klachten gerelateerd aan het probleem sterk verminderen of zelfs helemaal verdwijnen.

Toch is hypnose niet geschikt als methode om verdrongen herinneringen terug te halen voor bijvoorbeeld een politierapport of de rechtbank. Het onbewuste is namelijk geen objectieve videorecorder. Wij slaan niet de feitelijke herinnering op, maar vervormen herinneringen en slaan ze vervolgens op. Alles wat we ervaren, zien en doen gaat door onze persoonlijke screening. Pas daarna wordt het gerangschikt en opgeslagen. Ons geheugen is dus een subjectief gebeuren, gelukkig maar, want anders zou je nooit terug kunnen denken aan een mooie vakantieherinnering en weer helemaal kunnen voelen hoe heerlijk het daar was.


Erik Willems


Praktisch nieuws:

Lezing hypnotherapie Erasmus universiteit

Ik ben uitgenodigd om op 28 januari een lezing te geven over hypnotherapie op de Erasmus universiteit in Rotterdam. Meer info over het precieze onderwerp, toegankelijkheid, plaats en tijd volgt begin 2013.

Workshops

Op 16 en 17 maart wordt de Hypnose Intensive workshop gegeven in Amsterdam. Twee dagen waarin je alles leert over hypnose, trance en het onbewuste. Voor meer info, klik je hier. Op 13 en 14 april wordt de tweedaagse workshop Het Beste van NLP gegeven. Voor meer informatie hierover, klik je hier.

Ik ben gevraagd om een workshop Ericksonaanse hypnose te geven op het voorjaarscongres van de NVNLP op zaterdag 25 mei. Mocht je lid zijn van de NVNLP kun je je hier voor opgeven. Voor meer info kijk je op de site van de NVNLP.





Overzicht alle nieuwsbrieven

Aanmelden nieuwsbrief

Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws op hypnotherapie gebied.

Vul uw e-mailadres in